Giá trị thật của ngôi nhà cổ gỗ sưa đỏ ở Bắc Giang

Chủ nhật - 15/07/2012 11:27

Minh họa

Minh họa
Trong chuyến công tác tại Bắc Giang, một người đồng nghiệp của chúng tôi, làm ở ngành công an bật mí: “Ở phường Lê Lợi (TP.Bắc Giang) có một ngôi nhà cổ làm bằng gỗ sưa đỏ. Người dân đồn rằng, căn nhà này trị giá hàng trăm tỷ đồng”.

Thế nhưng, nhiều người lại cho rằng, chủ nhân ngôi nhà tự “thổi” giá lên, chứ nhà ấy bình thường lắm. Ngôi nhà đó chất liệu có thực là gỗ sưa đỏ không? Dân buôn gỗ “xịn” bàn về nó như thế nào?

Người đàn ông bình thường và khối tài sản “khổng lồ”

Là người không thạo về gỗ sưa nên chuyện “mục sở thị” của chúng tôi ở ngôi nhà cổ được cho là làm bằng chất liệu gỗ sưa đỏ như thể “cưỡi ngựa xem hoa”. Đó là một ngôi nhà 3 gian nhưng mô hình của gian nhà không giống lắm với mô hình nhà gỗ cổ xưa của người dân đồng bằng Bắc Bộ. Gian hẹn và không gian của gian nhà không thanh thoát, bí. Nhà dù nhiều cột nhưng khoảng cách giữa các cột trong một gian chưa phải là khoảng cách lý tưởng. Ước chừng, diện tích sử dụng của ngôi nhà khoảng 45 - 48m2. Nhìn kỹ, chúng tôi phát hiện ra một số hoa văn tinh xảo được chạm trổ khá cầu kỳ ở cột nhà, trên hoành phi, trên dui, mè, kèo, xà, trên cả những phần ngăn của cửa giữa các gian nhà.

Trần nhà nhiều nét chạm trổ

Vào đến trong nhà, người lạ sẽ ngửi thấy mùi thơm của gỗ. Nhưng mùi thơm đó có phải là mùi thơm của gỗ sưa đỏ hay không thì chỉ các nhà khoa học về gỗ mới khẳng định được. Chất liệu gỗ của ngôi nhà này có phải là gỗ sưa đỏ quý hiếm hay không, cho đến nay vẫn chưa ai giải thích cụ thể. Nhìn bề ngoài, gỗ ánh lên màu đỏ đun, màu hồng và bóng, độ bóng của gỗ như gỗ lim. Độ tinh xảo của hoa văn trên gỗ đã là “đỉnh” của nếp nhà cổ, có được xếp hạng vào thời trị vì nào của triều đại vua phong kiến nào hay không thì vẫn là ẩn số.

Hình như, chán với những cuộc tiếp xúc, ông K.T.B - chủ nhân của ngôi nhà có thái độ rất dửng dưng với người lạ. Theo ông B, một số đại gia buôn gỗ đã tìm gặp ông và trả giá đến 100 tỷ đồng cho ngôi nhà, nhưng ông nhất quyết không bán. Ông B lý giải cái sự không bán ấy như sau: “Gia đình tôi mua khung nhà gỗ cổ này từ Hà Tĩnh về với mục đích rõ ràng là dựng làm nhà thờ tổ tiên, dòng tộc. Ai trả giá bao nhiêu cũng không thể bán. Nếu bán, có nghĩa là chúng tôi bán dòng tộc, tổ tiên, cội nguồn”. Ngoài ra, ông B còn tiết lộ thêm: Gia đình ông mua khung ngôi nhà cổ này năm 2010, với giá 350 triệu đồng, tính cả công vận chuyển từ Hà Tĩnh ra đến Bắc Giang là 380 triệu đồng.

Sưa đỏ thật hay sưa đỏ “nhái”?!

Chính ông B cũng chưa từng khẳng định, ngôi nhà cổ của gia đình được dựng lên bằng chất liệu gỗ gì. Theo ông B, lời đồn nhà cổ, gỗ sưa đỏ lan rộng, phát ra từ cánh thợ dựng nhà cho gia đình ông. Chính một người thợ đã dẫn khách đến hỏi về ngôi nhà và cũng chính người thợ này đặt vấn đề, nếu được giá, “bác bán đi, em tìm cho bác khung nhà khác, đẹp hơn”.

Ông B cho rằng, khung nhà cổ của gia đình ông, hình như không phải là gỗ sưa đỏ, không phải gỗ sưa mà chỉ là một trong những loại gỗ quý hiếm mà thôi. Ông B giới thiệu chúng tôi trò chuyện với một người bạn - người đã giới thiệu ông mua khung nhà gỗ cổ này của chính cha mẹ mình. Đó là người đàn ông tên H. Ông H công tác tại Bắc Giang, người Hà Tĩnh, đã nghỉ hưu.

Theo ông H, khung nhà có từ cả trăm năm nay là đúng. Khi ông B vào mua, mẹ ông H đã hơn 90 tuổi. Mà, khung nhà có từ thời kỳ mẹ ông H chưa về làm dâu. Ông H khẳng định, khung nhà gỗ đó không phải là gỗ sưa. Vì, vùng đất Hà Tĩnh không phải là vùng thổ nhưỡng thích hợp với trồng cây gỗ sưa. Nhà ông H lại không phải là gia đình quan lại, địa chủ hay giàu có gì thời đó, vì thế, không thể có tiền mua gỗ từ nơi khác về dựng nhà được. Gỗ đó, chắc chắn lấy từ trên rừng của Hà Tĩnh để dựng nhà. Rừng Hà Tĩnh bao đời nay, chưa từng có bất kỳ một cây gỗ sưa cổ nào. Vừa qua, “sốt” gỗ sưa, có thể người dân mới trồng. Để có một thân gỗ sưa bán kính 10 - 15cm, đủ làm cột nhà, chất liệu gỗ già như nhà ông B, cây gỗ sưa đó có ít nhất 8